Barcelona Playbook

Στο σύγχρονο μπασκετ των τελευταίων ετών ένα στοιχείο τακτικής το οποίο χρησιμοποιείται πολύ είναι τα σκρήν των περιφερειακών στους ψηλούς για να διευκολύνουν την υποδοχή της μπάλας με πλεονέκτημα. Το σύνηθες είναι οι ψηλοί να είναι αυτοί που σκρηνάρουν τους περιφερειακούς για ένα ελεύθερο σουτ ή για να τους βοηθήσουν να ξεμαρκαριστούν, ενώ αρκετές είναι οι περιπτώσεις των σκρην ανάμεσα στους 2 ψηλούς, ωστε ένας από τους δύο να αποκτήσει πλεονέκτημα. Το θέμα είναι ότι οι άμυνες είναι συνηθισμένες σε αυτές τις εικόνες και τις αντιμετωπίζουν με μεγάλη επιτυχία. Άρα οι σύγχρονοι προπονητές πρέπει να εμφανίζουν νέες ιδέες οι οποίες φαντάζουν ξεχασμένες για να δημιουργούν καταστάσεις τις οποίες οι άμυνες δεν έχουν συνηθίσει αντιμετωπίζουν.
Ένας τέτοιος προπονητής είναι ο Xavi Pasqual ο οποίος στο οπλοστάσιο του έχει αρκετά plays που έχουν ως στόχο μέσω των συγκεκριμένων σκρην, το post up παιχνίδι ψηλών αλλά και του small forward ή να τραβήξει την προσοχή της άμυνας κοντά στο καλάθι δίνοντας εναλλακτικές επιλογές, όπως ένα μακρινό σουτ.
Τα παρακάτω plays της Barcelona περιέχουν ποικίλλα τέτοια σκρήν ενώ λόγω των καινούργιων κανονισμών χρησιμοποιούνται και διαφορετικές γωνίες.

Play 1 (back screen)

Το σύστημα ξεκινά με πάσα του 1 στον 2 και κοψιμό του 1 στο low post. Tην ίδια στιγμή ο 3 πάιρνει διαδοχικά σκρήν από τους δύο ψηλούς για να τραβήξει την προσοχή της άμυνας.


Στη συνέχεια ο 1 στήνει ένα back screen στον 4 με στόχο να πάρει την μπάλα κοντά στο καλάθι για να πάιξει 1 on 1 ή να δημιουργήσει για τους συμπάιχτες του.

Μια παραλλαγή του παραπάνω συστήματος είναι το back screen tου 3 στον 5 με στόχο το alley hoop ή ανάλογα με την αντιμετώπιση της άμυνας το τρίποντο του 3.

Play 2 (shuffle cut)

To σύστημα αυτό ξεκινά από διάταξη 1-3-1 , ο 1 πασάρει στον 3 , ενώ την ίδια στιγμή ο 4 κοβει στη γωνία για να αδειάσει το χώρο. Μετά την πάσα ο 1 κάνει ένα UCLA κόψιμο χρησιμοποιώντας το σκρην του 5.

Η μπάλα φτάνει στην αδύνατη πλευρά και τη στιγμή αυτή ο 3 δέχεται ένα διαγώνιο σκρην από τον 1 (shuffle) για να ποστάρει και την ίδια στιγμή ο 1 δέχεται κάθετο σκρην από τον 5 για σουτ ή συνέχεια του συστήματος.Πάντως το μεγάλο πλεονέκτημα είναι κοντά στο καλάθι.


Play 3 (screen the screener)

To συγκεκριμένο σκρην ξεκινά με πάσα του 1 στον 3 ο οποίος υποδέχεται την μπάλα αφού έχει ξεμαρκαριστεί από το flare σκρην του 4.


Με την μπάλα στον 3 και αφού ο 1 έχει κόψει στην αδύνατη πλευρά για να έχει σωστές αποστάσεις από τους συμπάιχτες του , ο 2 ξεκινά για παράλληλο σκρην στον 5 , κίνηση η οποία θα συνεχιστεί από κάθετο σκρήν του 4 στον σκρήνερ 2 για σουτ. Η συγκεκριμένη συνεργασία σκρήν στο σκρήνερ είναι μια πάρα πολύ γνωστή συνεργασία, η οποία όμως τα τελευταία χρόνια δεν χρησιμοποιούνταν στο υψηλό επίπεδο.


Play 4 (drible hand-off)

Οι περιφερειακοί μπορούν να σκρηνάρουν τους ψηλούς απλά και μόνο για να διευκολύνουν την εισαγωγική πάσα όταν η άμυνα είναι πιεστική. Στο συγκεκριμένο σύστημα ο 3 σκρηνάρει τον 5 για να πάρει ευκολότερο την πρώτη πάσα και αμέσως πάει στη γωνία.


Μετά την πάσα και αφού ο 1 έχει κόψει στο καλάθι, ο 2 χρησιμοποιεί τη συνεργασία χέρι με χέρι με τον 5. (drible hand-off)


Την ίδια στιγμή και με τη μπάλα στον 2, γίνεται ένα ανάποδο σκρην στο σκρήνερ, με τον 1 να σκρηνάρει τον 4 και να δέχεται το σκρήν του 5 με στόχο την πάσα στο post ή το τρίποντο , ανάλογα με την άμυνα.

Το πινακάκι του Joan Plaza (Cajasol playbook)

Η ψηφιακή τηλεόραση της ΕΡΤ σχεδόν από τη δημιουργία της επένδυσε στο Ισπανικό πρωτάθλημα δείχνοντας απευθείας 1-2 παιχνίδια κάθε εβδομάδα, δίνοντας τη δυνατότητα στους Έλληνες φιλάθλους να παρακολουθούν παιχνίδια του κατά τεκμήριο καλύτερου και ανταγωνιστικότερου πρωταθλήματος της Ευρώπης.
Τα περσινά play off του πρωταθλήματος περιείχαν παιχνίδια πολύ υψηλής τακτικής και ένα από τα πιο συναρπαστικά ήταν κατά τη γνώμη μου η εντός έδρας ήττα της Real Madrid από τη Cajasol (60-66)
Σε αυτό το παιχνίδι ο προπονητής της Cajasol και πρώην της Real Joan Plaza έκανε ενα εκπληκτικό κουτσάρισμα και οδήγησε την ομάδα του σε μια τεράστια νίκη.
Ξέροντας ότι η ομάδα του είναι αρκετά υποδεέστερη της Real αποφάσισε ένα πάρα πολύ αργό τέμπο στο παιχνίδι χρησιμοποιώντας μια ζώνη 2-3 σχεδόν σε όλη τη διάρκεια του παιχνιδιού ενώ στην επίθεση τα συστήματα του είχαν πάρα πολύ μεγάλη διάρκεια και τις περισσότερες φορές εξαντλούσαν τα 24''. Έτσι κατάφερε να εγκλωβίσει την ομαδα του Messina οδηγώντας την σε μια πολύ σημαντική νίκη.
Στο πολύ ωραίο αυτό βίντεο από το ισπανικό blog ''scoutingbasketballblog.wordpress.com βρήκα τα plays της Cajasol στο εν λόγω παιχνίδι...

Side pick n' roll

Όταν δημοσίευσα το τελευταίο μου post οι νέοι κανονισμοί δεν είχαν τεθεί σε ισχύ.Σκεφτόμουν να γράψω κάτι για την εφαρμογή των νέων κανονισμών και να το συγκρίνω με αυτά που είχα γράψει 6 μήνες πριν.Όψομαι να το πράξω μόλις περάσει λίγος καιρός!

Πάντως το θέμα στο οποίο αναφέρεται το σημερινό μου post έχει τεράστια χρήση με τους παλιούς αλλά και τους νέους κανονισμούς.
Όλοι εμείς οι προπονητές ανεξαρτήτου επιπέδου διδάσκουμε και έχουμε στην επιθετική μας ''φαρέτρα'' καταστάσεις πλαϊνού pick n' roll. (εικόνα 1)
Όμως θα πρέπει μα αναρωτηθούμε πόσες φορές σε έναν αγώνα γίνεται αυτό που έχουμε σαν στόχο στην επίθεση, δηλάδη ο περιφερειακός που παίρνει το pick να έχει κατεύθυνση προς το κέντρο της άμυνας. Το λέω αυτό γιατί στην μεγάλη πλειοψηφία των ομάδων όταν η μπάλα είναι σε πλαϊνό διάδρομο οι προπονητές επιλέγουν ως στόχο την άρνηση του pick και οδηγούν προς τη base line. Κάθε προπονητής επιλέγει τις δικές του λέξεις-σινιάλα, εγώ χρησιμοποιώ τη λέξη ''side''.
Ίσως λοιπόν η λογική εκμάθησης του πλαϊνού pick and roll από το 2 on 0 ως το 5 on 5 θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη συγκεκριμένη ιδιαιτερότητα.
Η άμυνα επιλέγει να παίξει side όταν ο ψηλός που θέλει να δώσει το pick δεν είναι καλός σουτέρ.Για το λόγο αυτό στα παραδείγματά μας ο σκρήνερ είναι ο center.

1η αντιμετώπιση

Το guard ''διαβάζει'' τα πόδια του αμυντικού του και καλεί τον center να κόψει προς τον ''αγκωνα''΄και του πασάρει την μπάλα. (εικόνα 2)

Αφού εκείνος ψάξει την back door κίνηση του guard πασάρει στην αδύνατη πλευρά και αμέσως πάει να δώσει screen στον συμπαίχτη του. (εικόνα 3)

2η αντιμετώπιση

Το guard ''διαβάζει'' την άμυνα side καλεί τον center να του δώσει το pick προς την base line. (η νέα απόσταση των 6,75μ. ευνοεί τέτοια pick n' roll)
Ανάλογα με τις ικανότητες του, το guard μπορεί να σουτάρει μετά από ντρίπλα ή να επιτεθεί στον εξωτερικό ώμο του αμυντικού center με στόχο το μπάσιμο ή τη δημιουργία. (εικόνα 4)

Άλλη μια επιλογή είναι το center να κόψει προς το καλάθι και να τον αντικαταστήσει ο άλλος ψηλός με στόχο το high-low. (εικόνα 5)

3η αντιμετώπιση

Τέλος μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση στην αντιμετώπιση της side άμυνας είναι να δίνονται τα πλαϊνα pick από ψηλά, δυσκολεύοντας κατά πολύ τους αμυντικούς center να προσαρμοστούν.
Τέτοια είναι τα transition pick n' roll (στον αιφνιδιασμό), τα pick από γύρισμα της μπάλας στην αδύνατη πλευρά και τα pick μετά από flare screen (εικόνα 6)

Αντί επιλόγου θέλω να αναφέρω ότι όλα τα παραπάνω έχουν σχέση με το υλικό των παιχτών μας και τις ικανότητες τους. Άλλωστε κατά τον Messina το ''σκάκι'' δεν είναι ανάμεσα στους δύο προπονητές αλλά ανάμεσα στον επιθετικό και τον αμυντικό παίχτη......

Match up zone 2-3 (Team USA)

Χθες βράδυ βλέποντας το παιχνίδι Ελλάδα- ΗΠΑ μου έκανε εντύπωση η άμυνα ζώνης 2-3 που επέλεξε ο Coach K, δείγμα του γεγονότος ότι η συγκεκριμένη Team USA δείχνει σαν κολλεγιακή ομάδα αλλά με έμπειρότερους παίχτες. Όπως λανθασμένα μετέφερε ο σχολιαστής του παιχνιδιού κ. Συρίγος η Αμερική έπαιξε την άμυνα αυτή μόνο στην τελευταία φάση του φιλικού αγώνα ενάντια στην Ισπανία όπου ο Durant φιλοδώρησε με τάπα τον Rudy Fernandez. Η πραγματικότητα είναι τουλάχιστον σε κάθε άουτ από την τελική γραμμη η Αμερική γυρίζει την άμυνα της από ΜΤΜ σε ζώνη.
Η άμυνα αυτή είναι μια ζώνη 2-3 με ορισμένα match up, όπως ότι τον πάιχτη του high post τον μαρκάρει ο κεντρικός παίχτης της πίσω ζώνης. Δεν είναι πολύ επιθετική άμυνα αλλά έχει μεγάλα πλεονεκτήματα για την Αμερική λόγω των μακρυών άκρων των παιχτών της , οι οποίοι κλέβουν πολλές μπάλες.
Η άμυνα λέγεται ''orange'' λόγω του προπονητή του Syracuse Jim Boeheim ο οποίος είναι βοηθός προπονητή και την χρησιμοποιεί για πολλά χρόνια στους πορτοκαλί του Πανεπιστημίου Syracuse. Για όποιον ενδιαφέρεται κυκλοφορεί DVD με τη διδασκαλία της συγκεκριμένης άμυνας (όπως και πάρα πολλά άλλα DVD) στην ιστοσελίδα www.championshipproductions.com.
Σε ότι αφορά το βίντεο που ανεβάζω είναι από το blog του Piti Hurtado.

Παίζοντας με περιφερειακό στο post

Καλή και δημιουργική μπασκετική χρονιά σε όλους.Ένα θέμα για το οποίο αποφάσισα να γράψω και πιστεύω ότι τα επόμενα χρόνια θα έχει και στην Ελλάδα πολύ μεγάλη περισσότερη χρήση θα έιναι το low post game με περιφερειακό. Όχι πως ανακάλυψα την Αμερική γιατί στο σύγχρονο μπάσκετ όλοι οι παίχτες πρέπει να παίζουν με πρόσωπο και με πλάτη στο καλάθι. Απλά στην Ελλάδα οι περισσότερες ομάδες παίζουν πολύ pick n΄ roll σε πολλές μορφές και δεν δίνουν έμφαση στο inside game . Επίσης παρατηρείται πολύ το φαινόμενο οι ομάδες να παίζουν με 3 περιφερειακούς (off guards) και έτσι η θέση του παλιού ''ελ'', του small forward ΄πρέπει να τεθεί σε μια νέα βάση. Αυτό συμβαίνει γιατί στο αναπτυξιακό επίπεδο όταν υπάρχει κάποιο ψηλό παιδάκι συνήθως οι προπονητές το βάζουν να παίζει με πλάτην αλλά δεν τον βελτιώνουν στην επίθεση με πρόσωπο στο καλάθι και στην περιφερειακή άμυνα και έτσι το όποιο δίλλημα για το αν είναι 3άρι ή 4άρι εξαλλείφεται (γίνεται 4άρι).Οι όποιες εξαιρέσεις (Διαμαντίδης, Περπέρογλου επιβεβαιώνουν τον κανόνα)
Στην Ισπανία, όχι μόνο στην ACB αλλά και στις μικρότερες κατηγορίες οι ομάδες έχουν πάντα στο ΄΄οπλοστάσιό΄΄ τους παίχτες άνω των 2 μέτρων οι οποίοι παίζουν τη θέση του small forward και οι προπονητές προσπαθούν να τους εκμεταλλευτούν καντά στο καλάθι.Η Barcelona (Mickael), η Real (Veliskovic), η Caja (San Emeterio, Eliyahu), η Malaga (Jimenez άλλα και Πρίντεζης στο 3)αλλά και σχεδόν όλες οι ομάδες με σχετικά άγνωστους στην Ελλάδα παίχτες (Claver, Suarez)
Αν και για μένα το πιο σημαντικό στην προπονητική δεν είναι τί σύστηματα θα χρησιμοποιήσουμε (plays) αλλά τον τρόπο που αυτά θα βοηθήσουν τη φιλοσοφία μας και τα πλεονεκτήματα των παιχτών μας, παραθέτω ένα play που χρησιμοποιήθηκε φάτος από τη Real Madrid και μου αρεσε. Το παιχνίδι ξεκινά με διάταξη double high (horns).O play maker χρησιμοποιεί pick από την πλευρά του 4 ό οποίος ανοίγει στο τρίποντο (pop out). Την ίδια στιγμή ο άλλος ψηλός 5, κόβει διαγώνια και ποστάρει. Αν δεν έχει βρεθεί πλεονέκτημα ο play maker πασάρει στο 4 και την ίδια στιγμή ο ψηλός στο post (5)εκτελεί ένα weak side screen για το small forward ο οποίος μπορεί να δεχθεί την μπάλα είτε από το 4, είτε από τον άλλο περιφερειακό (2). Υπάρχουν δεκάδες αντίστοιχα συστήματα από τα οποία ο κάθε προπονητής πρέπει να διαλέγει αυτά που του ταιριάζουν περισσότερο.

Βοηθός προπονητή

Στο σύγχρονο μπάσκετ λόγω της μεγάλης εξειδίκευσης και του όγκου των πληροφοριών έχει αναβαθμιστεί ο ρόλος του βοηθού προπονητή. Οι ομάδες δίνουν πολύ μεγάλη σημασία στο ρόλο του assistant και γενικά στη στελέχωση του προπονητικού team. Στην Ελλάδα βέβαια εξαιρουμένης της Α1 οι ομάδες στην προσπάθειά τους να μειώσουν το budget λόγω της οικονομικής κρίσης κόβουν τα χρήματα των βοηθών αλλά... εμέις αναφερόμαστε σε ένα ιδανικό περιβάλλον. Ειδικότερα στο επίπεδο Euroleague, ο πρώτος βοηθός (άμεσος συνεργάτης)εκτός των αρμοδιοτήτων που άπτονται της προπόνησης είναι και υπεύθυνος για την αποκωδικοποίηση των πληροφοριών του scouting από τα υπόλοιπα μέλη του προπονητικού team. Οι παίχτες πρέπει να σέβονται τον βοηθό όπως σέβονται και τον πρώτο προπονητή και ειδικά τα τελευταία χρόνια πολλοί πρώην βοηθοί προπονητές, παίρνουν την ευκαιρία τους και αναλαμβάνουν χρέη πρώτου προπονητή. Ένας εξ΄αυτών είναι και ο Πιανιτζιάνι της Σιένα, ο οποίος πρωταγωνιστεί στο κάτωθι βίντεο μαζί με τον βοηθό του Λούκα Μπάνκι.
Στο κάτωθι βίντεο παρατηρούμε μια φάση ειδικών καταστάσεων με άουτ από την side line στο τέλος του παιχνιδιού. O Μπάνκι έχοντας μελετήσει παιχνίδια του αντιπάλου (PAO) ξέρει εκ των προτέρων τί σύστημα ακολουθεί ο αντίπλαος σε ανάλογες περιπτώσεις και μεταφέρει πολύ γρήγορα το μήνυμα στον πρώτο προπονητή, ο οποίος με τη σειρά του το μεταφέρει στους πάιχτες (όλα αυτά σε ελάχιστα δευτερόλεπτα!!!)

Φιλοσοφία Ubuntu

Αυτές τις μέρες στην άλλη όχθη του Ατλαντικού διεξάγονται οι τελικοί του ΝΒΑ.Στους τελικούς αναμετρώνται το μεγάλο φαβορί L.A.Lakers και η έκπληξη της φετινής σεζόν Boston Celtics. Σε ένα ισπανικό blog (pitihurtado.wordpress.com) βρήκα ένα άρθρο σχετικά με το μυστικό της επιτυχίας των Celtics, το οποίο τους οδήγησε σε δύο μεγάλειώδεις αποκλεισμούς έναντι των Cavaliers και των Magic.
Το μυστικό αυτό είναι μια άγνωστη στους περισσότερους λέξη, το ''Ubuntu''
O Doc Rivers έχει ως ''σημαία'' την φιλοσοφία Ubuntu, μια λέξη της διαλέκτου ζουλού, η οποία σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνει ότι ''ενας άνθρωπος είναι άνθρωπος μόνο μέσω άλλων ανθρώπων'' . Τα γραπτά των εμπνευστών του Ubuntu, Desmont Tutu και Nelson Mandela μετέδωσαν στον Rivers τη φιλοσοφία ότι ηγέτης είναι αυτός που προσπαθεί για το καλύτερο αποτέλεσμα με τη βοήθεια των άλλων (δείτε την ταινία ''Ανίκητος΄΄ του Κλιντ Ιστγουντ η οποία δείχνει σε ένα μεγάλο βαθμό τη φιλοσοφία αυτή)
Μέσω του Ubuntu κατάφερε να μεταμορφώσει βετεράνους σταρ του ΝΒΑ (Allen, Garnet,Pierce) σε παίχτες που βάζουν το ΄΄εγώ΄΄ τους κάτω από την ομάδα και δημιούργησε ένα σύνολο από παίχτες που δουλεύουν ομαδικά, πασάρουν καλά και δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους στην άμυνα!
Στο παρακάτω βίντεο μπορείτε να παρακολουθήσετε τους παίχτες των celtics να πιέζουν την μπάλα, να δίνουν βοήθειες, να κλείνουν διαδρόμους, να έχουν συνεχή΄αμυντική κίνηση, να κάνουν παγίδες, περιστροφές κ.λ.π., τα οποία είναι συστατικά που όλοι θέλοθμε να τα έχουν οι ομάδες μας αλλά λίγοι καταφέρνουμε οι ομάδες μας να έχουν τέτοια εικόνα στην άμυνα!!!